نام عملیات
عملیات هوایی سلطان
رمز عملیات
--
تاریخ عملیات
1359/8/7
منطقه عملیات
پايگاه هوايي الهوريه عراق
نیروهای عمل کننده
بسیج
درصد موفقیت
100
وسعت منطقه آزاد شده
0
مناطق تحت تصرف دشمن
مراحل عملیات
اهداف
حمله به پایگاه هوایی الهوریه عراق
طراحان عملیات
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی
تعداد هواپیماهای منهدم شده
0
تعداد تانکهای منهدم شده
0
تعداد خودروهای منهدم شده
0
تعداد هلی کوپترهای منهدم شده
0
تعداد کشته و زخمی
0
تعداد اسرا
0
تعداد هواپیماهای غنیمت گرفته شده
0
تعداد تانکهای غنیمت گرفته شده
0
تعداد خودروهای غنیمت گرفته شده
0
تعداد هلی کوپترهای غنیمت گرفته شده
0
اماکن آزاد شده
شرح عملیات
سحرگاه  روز 29 اكتبر 1980 ، پايگاه دوم شكاري تبريز ، شاهد برخاست 3 فروند تانكر 707 (1 فروند ذخيره) ، 8 فروند جنگنده فانتوم (2 فروند ذخيره) و 3 فروند جنگنده تامكت (1 فروند ذخيره) بود . هواپيماها در جنوب اروميه به يكديگر ملحق شدند و با حركت در ارتفاع پايين و در پناه كوه ها خود را از ديد رادارهاي عراقي مخفي كردند . قبل از ورود به آسمان تركيه تمام هواپيماهاي ذخيره به پايگاه بازگشتند . سپس بقيه هواپيماها كه اكنون 10 فروند مي شدند گروه پروازي سلطان را تشكيل دادند . اين گروه پروازي شامل 6 فروند جنگنده فانتوم با اسامي سلطان 1 تا سلطان 6 ، 2 فروند جنگنده تامكت با اسامي سلطان 7 و سلطان 8 و 2 فروند هواپيماي تانكر 707 با اسامي سلطان 9 و 10 بود . ليدر دسته فانتوم ها ، سلطان 1 به خلباني سرگرد شوقي بود ، ليدر تامكت ها تامكت سلطان 7 به خلباني كاپيتان صدقي بود و همبال (وينگ من ) او  تامكت سلطان 8 به خلباني كاپيتان طيبي بود. سرهنگ افشار نيز درون تانكر سلطان 9 قرار داشت و از آن جا عمليات را فرماندهي مي كرد. هواپيماهاي گروه پروازي سلطان به مسير خود ادامه دادند و وارد آسمان تركيه شدند و دقايقي به طي مسير در آسمان تركيه ادامه دادند ، سپس فضاي هوايي تركيه را ترك كرده و وارد آسمان عراق شدند و در پناه كوههاي جبل سينجار به حركت ادامه دادند ، سپس تمام جنگنده ها يك بار ديگر در آسمان سوختگيري كردند . پس از سوختگيري  فانتوم ها راهي هدف شدند ،در حاليكه تانكرها و تامكت ها در همان منطقه شروع به چرخيدن كردند و منتظر آن ها ماندند ... دقایقی به کندی می گذشت .. کسی از آینده خبر نداشت .. بر فراز پایگاه الهوریه ... جنگنده های فانتوم بعد از دقایقی پرواز به راحتی و بدون کوچک ترین مشکلی به هدف خود نزدیک شدند .. وای چه لحظات هیجان انگیز و جالبی .. ! خلبان ها با ارتفاع گرفتن و شیرجه رفتن بر روی مواضع از قبل تعین شده ، آن جا رو به جهنمی از آتش تبدیل کردند .. ماموریت با دقت و اقتدار پایان یافته بود .. و بایستی به همان روش از منطقه خطر دور می شدند .. با وجود زبانه کشیدن شعله های سرکش ، هنوز هیچ خبری از شلیک پدافند هوایی دشمن نبود .. ! شاید سرگرم تماشای بازی فوتبال استقلال - پرسپولیس بودند .. !! شاید هم خوابشون برده بود .. یا منتظر دستورات مافوق خود بودند .. ! شکاری های ما در حال پرواز به سمت هواپیماهای تانکر بودند .. که رادار یکی از تامکت ها حضور چهار فروند جنگنده عراقی رو که سلانه سلانه خیر سرشون مشغول گشت زنی بودند ، تشخیص داد !  فاصله آن ها تا بوئینگ های سوخترسان چیزی حدود هفتاد کیلومتر بود .. خلبان تامکت همچنین به وسیله سیستم  شناخت دوست از دشمن ( آی . اف . اف ) هواپیمایش خیلی زود متوجه شد که هر چهار فروند هواپیمای جنگنده عراقی از نوع میگ ۲۳ یا همون " فلاگر " ها هستند .. این خبر سریع به سرهنگ افشار که با با دقت مثال زدنی سرگرم بررسی اوضاع بود ، اطلاع داده شد . فرمانده با تجربه بدون کوچک ترین وحشتی متوجه شد که جنگنده ها دقیقآ در منطقه ای بین تانکر ها و فانتوم ها پرواز می کنند .. و به هیچ عنوان متوجه شکاری های ایرانی نشده اند ! اما این امکان وجود داشت که تا دقایقی دیگر فانتوم ها با فلاگر ها برخورد کرده و مشکلاتی رو برای گروه فراهم اورند .. از همه مهم تر طفلک فانتوم های ما فاقد موشک های هوا به هوا بودند .. !! و از طرفی آن ها سوخت هم به مقدار کافی برای تغیر مسیر و تعقیب و گریز  نداشتند .. و به عبارتی شیشه عمر آن ها به همون چند گالن سوخت ته باک هاشون بستگی داشت .. که فقط تا رسیدن به نزدیک مادر هاشون ( تانکرها ) کفایت می کرد .. !! تصمیم مهم و حساس فرمانده ... نقش رهبری و فرماندهی در لحظات حساس و خطرناک مشخص می شود .. حال نوبت سرهنگ افشار بود تا با حفظ خونسردی اش سریع تصمیم عاقلانه و صحیحی رو اتخاذ کند .. او به خوبی می دونست کوچک ترین اشتباه در امر محاسبه موقعیت ها و دستوراتی که صادر می کنه تبدیل به فاجعه ای خونبار برای خود و گروه همراه اش بدل خواهد شد .. اما او مرد لحظات خطر بود . سرهنگ مطمئن بود در شرایط عادی مواجه شدن فانتوم ها با فلاگر ها ، اصلآ جای نگرانی ندارد .. و به اصطلاح یک لقمه چپ فانتوم ها خواهند شد .. اما در شرایط فعلی نه سوخت کافی برای مانور دارند .. نه موشکی برای شلیک !! . از اين رو سرهنگ افشار به 2 فروند تامكتي كه در معيت تانكرها پرواز مي كردند دستور داد تا ميگ 23 ها را رهگيري كنند و پيش از رسيدن آن ها به جنگنده هاي فانتوم ، نابودشان كنند . با صدور این فرمان .. حال نوبت عزرائیل بود که به حکم فرمانده به بالای سر خلبانان فلاگر بروند .. ! و ان ها نیز همین کار رو کردند .. و سریع در منطقه حضور یافتند .. ! از آن جا كه هیچ گونه وقتي براي تلف كردن وجود نداشت ، هر دو تامكت سريعا از تانكر ها فاصله گرفتند و به يكديگر ملحق شدند و در حالي كه ارتفاعشان را به 15000 پا افزايش مي دادند به سمت جنوب (مكان حضور فلاگر ها ) حركت كردند . صدقي و طيبي با چك كردن دستگاه هاي الكترونيكي هواپيماهايشان متوجه شدند كه عراقي ها هنوز متوجه حضور آن ها نشده اند .. !! ( اونا دیگه چقدر پخمه بودند ..! ده فروند هواپیما بر  فراز خاک شون جولان می دادند، یک پایگاه هم در دود آتش می سوخت .. اما ان ها هنوز خواب تشریف داشتند  ) بنابر اين بازهم افزايش ارتفاع دادند و خود را به ارتفاع 20000 پايي رساندند . در چنين ارتفاعي دست آن ها براي حمله بسيار بازتر بود . جالب این که هنوز هم خلبانان گشت متوجه نکته مشکوکی نشده بودند .. !! به هر حال یا اشکال از رادار های عهد بوق شون بود ، یا برای هم قصه ننه کلثوم رو تعریف می کردند .. !! لحظه نبرد هوایی ... در آن ماموريت تامكت سلطان 7 با دو تير موشك AIM-54 فينيكس ، 3 موشك AIM-7 اسپارو و 2 تير موشك AIM-9‌سايدوايندر مسلح شده بود و تامكت سلطان 8 نيز مجهز به 6 تير موشك AIM-7 اسپارو و 2 تير موشك AIM-9 سايدوايندر بود .به خوبي قابل درك است كه تامكت ها موشك هاي دوربردتر و موثرتري نسبت به حريفان خود در اختيار داشتند ، اما هنوز موفقيت آن ها منوط به رعايت اصل  مهم غافل گيري بود ، تا مبادا نيروي هوايي عراق متوجه حضور آن ها شود و جنگنده هاي ديگري را نيز براي مقابله با آن ها به آسمان بفرستد . خدمه تامكت ها قرار كردند تا ابتدا تامكت سلطان 7 با فلاگرهاي عراقي درگير شود . در حال افزايش ارتفاع به 22000 پايي ، كمك خلبان تامكت سلطان 7 ، رادار AWG-9 جنگنده را در حالت TWS قرار داد و مشغول بررسي دقيق اهداف شد ، در فاصله 56 كيلومتري از فلاگر هاي  عراقي ، جنگنده هاي عراقي به وضوح رادار تامكت صدقي قابل مشاهده بودند . 4 فروند ميگ 23 به صورت جفتي پشت سر هم حركت مي كردند . صدقي تصميم گرفت تا ابتدا به ميگ 23 هاي جلويي حمله كند . در فاصله 33 كيلومتري از جنگنده هاي عراقي ، صدقي اجازه شليك موشك فينيكس را به كمك خلبان داد . وي موشك را بر روي اولين ميگ 23 كه در جلو حركت ميكرد شليك كرد ، موشك بلافاصله از تامكت جدا شده و به سمت جنگنده عراقي كه در ارتفاع 30000 پايي حركت مي كردند به پرواز در آمد . 8 ثانيه بعد نيز دومين موشك فينيكس به سمت دومين هواپيماي ميگ 23شليك شد . علي رغم شليك 2 موشك ، هنوز ميگ 23 ها به مسير خود ادامه مي دادند ، احتمالا آن ها هنوز از حضور تامكت ها در منطقه و سرنوشت سياهي كه در انتظارشان بود بي خبر بودند . در حالي كه خدمه تامكت ها مسير موشك هاي فينيكس را دنبال مي كردند و منتظر نتيجه بودند ، از سوي سلطان 9 با آن ها تماس گرفته شد و به آن ها اطلاع داده شد كه عراقي ها از حمله به پايگاه الهوريه آگاه شده اند و به ميگ 23 ها دستور داده اند تا به سمت فانتوم ها پرواز كنند و آن ها را رهگيري نمايند . ميگ 23 هاي عراقي قصد گردش و حركت به سمت فانتوم ها را داشتند اما خوشبختانه فرصتي پيدا نكردند
JoomShaper